Tekst maat vergroten Tekst maat verkleinen Breng terug naar standaard maat
Voedingssondes - Gastrostomie (PEG)
Inhoudsopgave
Voedingssondes
Neussonde
Gastrostomie (PEG)
Jejunostomie
Alle pagina's

 

Een gastrostomie (ook wel PEG) is een voedingsstoma in de buikwand direct naar de maag, waardoor vloeibare voeding via een sonde kan worden toegediend. Bij langdurig (chronisch) gebruik heeft deze techniek minder complicaties dan sondevoeding via de neus. Het slangetje dat bijvoorbeeld voor de PEG wordt gebruikt is dikker dan die van een neussonde, waardoor hij minder snel verstopt.

PEG

PEG staat voor: Percutaneus, wat betekent dat er door de huid gegaan wordt.  Er wordt een fistel (dit is een gaatje in de buikwand naar de maag en kan worden vergeleken met een gaatje in het oor) gemaakt. Endoscopisch; daarmee wordt de techniek bedoeld waarmee het buisje wordt ingebracht. En de G staat voor Gastronomie. Deze techniek wordt gebruikt vanaf 1980. Sindsdien zijn de technieken sterk verbeterd waardoor het inbrengen makkelijker gaat en de PEG langer kan blijven zitten. Daarnaast zijn er diverse soorten waardoor je keus hebt in de voor jouw comfortabelste katheter.

 

Katheter

Bij deze techniek kan onder andere een PRG-katheter of een Mic-key worden ingebracht. Een PRG-katheter is een uitstekende slang buiten de huid waarop direct de spuit met voeding aangesloten kan worden. Aan de binnenzijde van de buikwand zit een ballonnetje of plaatje (bumper), zodat de katheter er niet uit kan schuiven. De Mic-key bevat eveneens een ballonnetje. Aan de buitenkant zit een button met een afsluitdopje waarop je een extra slangetje aan kunt koppelen voor de vloeibare voeding.

 

Het inbrengen

Het inbrengen kan gebeuren door de pull en push techniek, chirurgisch, endoscopisch of radiologisch. Een veel voorkomende techniek is toch wel de endoscopische manier. Hierbij wordt de katheter ingebracht met een endoscoop die via de mond wordt ingebracht tot in de maag. Doordat er lucht in de maag wordt gespoten kunnen ze met een camera de juiste plaats bepalen. De huid wordt plaatselijk verdoofd en de katheter wordt door de buikwand gebracht. Een ingreep duurt ongeveer een half uur en kan onder een roesje gebeuren. (originele van afbeelding rechts is afkomstig van de Parkinson vereniging)

 

Verschillende varianten

Je hebt verschillende varianten van de PEG. De PEG waarbij de sonde in de maag ligt is de standaard PEG. De sonde kan via de maag worden doorgeschoven naar de twaalfvingerige darm, dit noemt men de PEG duodenum. En ten slotte kan de sonde worden doorgeschoven naar de dunne darm, dit wordt een PEG jejunum genoemd. Bij alle 3 is de ingang direct in de maag, alleen kan de sonde verder worden doorgeschoven.

 

Radiologisch

Daarnaast heb je deze varianten ook waarbij ze door de radioloog zijn aangelegd in plaats van endoscopisch. Deze heten: PRG (Percutane Radiologische Gastrostomie, direct in de maag). De maag wordt van buitenaf onder echo- en röntgengeleide met een holle naald aangeprikt, om hier tenslotte een voedingssonde achter te laten. En dan niet zoals hierboven met een ballonnetje of plaatje, maar met een krul aan het uiteinde. En zo heb je ook de PTGJ (percutane transgastrische jejunostomie) waarbij er via de maag een voedingskatheter wordt ingebracht in de dunne darm.

 

De voeding

Vaak kan (binnen) 24 uur na het inbrengen al worden gestart met de vloeibare voeding door de PEG. Eerst wordt er water doorheen gebracht, gaat dit goed dan kan er worden begonnen met de voeding. Je arts of diëtist stelt een persoonlijk voedingsadvies voor je op, dat is afgestemd op je persoonlijke situatie. Zo krijgt je alle voedingsstoffen binnen die je lichaam nodig heeft. Het soort sondevoeding, de hoeveelheid, de verhouding en de tijdstippen waarop de voeding moet worden toegediend, verschillen van persoon tot persoon. De hoeveelheid sondevoeding wordt geleidelijk opgebouwd. De voeding kun je toegediend krijgen door middel van een voedingspomp die je op verschillende standen kunt zetten.

 

Verzorging

Indien je hem goed verzorgd kan deze lange tijd (soms zelfs jaren) meegaan eer hij hoeft te worden vervangen. Bekijk de sonde en de omliggende huid dagelijks en let bijvoorbeeld op roodheid of andere veranderingen. De huid en het fixatieplaatje of de button (ook eronder) kun je verzorgen met warm water en zeep (bijvoorbeeld tijdens het douchen) waarna je het voorzichtig droog dept met een schone handdoek. Hygiëne is erg belangrijk! Spoel de sonde voor en na de voeding door met 5-15 ml lauw water. Maak na het voeding toedienen ook alle sluitstukken goed schoon onder de kraan en gebruik iedere dag een nieuw toedieningssysteem of pompje. Duw de katheter eenmaal per dag naar binnen en draai eenmaal om vastgroeien te voorkomen. Bij een sonde met een ballon aan de binnenzijde moet de inhoud van de ballon een keer in de 2 à 3 weken worden gecontroleerd en eventueel worden bijgevuld. (foto onder met dank aan Marisja)

pej

Speeksel

Vaak kun je weinig of niets eten als je deze techniek krijgt. Belangrijk is het om ervoor te zorgen dat de speekselaanmaak door blijft gaan. De hoofdfunctie van speeksel is de bescherming van de mondweefsels. Poets twee keer per dag je tanden en neem af en toe een kauwgompje of zuurtje.

 

 



Laatst aangepast op dinsdag 31 mei 2016 15:40
 

Poll


Welk soort sonde heb je?

Welk soort sonde heb je?