Tekst maat vergroten Tekst maat verkleinen Breng terug naar standaard maat
Onderzoeken maag&darm - Endoscopisch onderzoek
Inhoudsopgave
Onderzoeken maag&darm
Laboratoriumonderzoek
Röntgenonderzoek
Endoscopisch onderzoek
Metingen
Radioactief
Alle pagina's

 

Endoscopie ('endo' betekent 'van binnen' en 'scoop' betekent 'kijker') is het bekijken van inwendige organen met behulp van een endoscoop die via natuurlijke lichaamsopeningen ingebracht wordt. Een endoscoop is een flexibele (=buigzame) buis en heeft aan de punt een klein cameraatje en een lampje, waardoor het onderzoek op een televisiescherm te volgen is.

 

Biopt

Door de flexibele buis kan de arts instrumenten schuiven, waarmee bijvoorbeeld een klein 'hapje' (biopt) uit het slijmvlies kan worden weggenomen. Het biopt kan vervolgens verder worden onderzocht op afwijkingen. Zo'n biopsie doet geen pijn, omdat de meeste inwendige organen geen pijnvezels hebben. Al naar gelang het orgaan dat van binnen wordt bekeken, wordt een andere naam gebruikt. We bespreken hier vooral de onderzoeken die betrekking hebben op de maag.

 

Gastroscopie

Allereerst de gastroscopie; hierbij bekijkt de arts de binnenkant van je maag, de slokdarm en het eerste deel van de twaalfvingerige darm (duodenum). Je maag moet bij dit onderzoek leeg zijn. Eerst krijg je een drankje dat schuimvorming in de maag tegengaat. Schuimvorming is een normale reactie van de maag op een vreemd voorwerp. Bij dit onderzoek kun je door middel van een spray met een bittere smaak (xylocaine) een verdoving in de keel krijgen om de neiging van kokhalzen tegen te gaan, of eventueel een roesje. Er wordt een ring tussen je kaken geplaatst ter bescherming van je gebit en de gastroscoop en daarna wordt de 1 cm dikke gastroscoop door de slokdarm naar de maag geschoven.

 

 

 

Lucht

Ook bij dit onderzoek wordt er wat lucht ingeblazen om de maagwand beter te kunnen bekijken. Je kunt tijdens het onderzoek net zo makkelijk ademen als anders. Tijdens het onderzoek kunnen door de endoscoop heen instrumenten ingebracht worden om kleine stukjes weefsel weg te nemen voor verder onderzoek (biopt), om bloedingen te stelpen, om poliepen te verwijderen of om vernauwingen te verbreden. Het onderzoek duurt ongeveer 10 minuten.

 

Oesofage en duodeno

Je hebt ook nog een oesofagescopie, dit is het bekijken van de binnenkant van de slokdarm. En een duodenoscopie, dit is het bekijken van de binnenzijde van de twaalfvingerige darm.

 

Endo-echografie

Met endo-echografie is het mogelijk de slokdarm, de maag, de alvleesklier, de twaalfvingerige darm en de endeldarm gedetailleerd in kaart te brengen. Bij endo-echografie zijn de beelden veel scherper dan bijvoorbeeld die van een CT-scan. Bij dit onderzoek wordt een endoscoop met daaraan een echografie-apparaatje ingebracht. Er wordt gebruik gemaakt van geluidsgolven, die door verschillende weefsels in en rond de buik op een andere manier worden weerkaatst. Van deze teruggekaatste golven kan op een monitor een beeld gevormd worden. Er bestaan twee soorten echo-endoscopieën. Er is de echo-endoscopie die via de mond wordt uitgevoerd. Deze manier gebruikt de arts om slokdarm, maag of alvleesklier te onderzoeken. Daarnaast bestaat er een echo-endoscopie die via de anus plaatsvindt. De arts kan dan de anus, endeldarm en/of dikke darm inspecteren.

 

Dubbel ballon-endoscopie

Een redelijk nieuwe variant is de dubbel ballon-endoscopie of 'push and pull endoscopy', wat een grote doorbraak is voor aandoeningen aan de dunne darm. Bij de dubbel ballon-endoscoop wordt gewerkt met een twee meter lange, zeer flexibele endoscoop. Deze is, in tegenstelling tot andere scopen, wél in staat de vele bochten van de dunne darm te passeren. Aan het puntje van de scoop zitten twee ballonnetjes. Ieder balonnetje is van buitenaf te bedienen. Eerst wordt de scoop via de mond ingebracht, waarna hij zijn weg vervolgt via de slokdarm en maag naar de dunne darm. De ballonnetjes klemmen zich vast en laten weer los doordat ze om en om met een beetje lucht worden gevuld of worden laten leeggelopen. Door het gebruik van deze ballonnen kan de dunne darm voor het eerst volledig met een scoop worden bekeken. Een arts kan zo de hele darm in 10 tot 15 stappen bereiken.

 

Minder belastend

Deze vorm van endoscopie biedt behandelingmogelijkheden als: poliepsnaring, injectietherapie en dichtbranden (coagulatiebehandeling). Ook is deze techniek veel minder belastend en pijnlijk voor de patiënt doordat de scoop zich met een trekkende beweging zich in het maagdarmstelsel voortbeweegt in plaats van een duwende beweging, zoals bij andere scopen het geval is. Het onderzoek is wel duurder dan de traditionele endoscopie. Dit komt doordat het medische materiaal slechts 1 keer gebruikt kan worden en door de hogere aanschafprijs van de nieuwe scoop. (Bron afbeelding: Onis)

 

Endomicroscoop

Ook nieuw is de endomicroscoop, die in Frankrijk de prestigieuze onderscheiding voor 'Beste medische toepassing technologie in 2007' heeft gewonnen. Door een endoscoop en een microscoop met elkaar te combineren kan het beeld van de darmwand 1000 keer worden vergroot, hoeven in de toekomst minder weefselbiopten genomen te worden en kan de arts samen met de patholoog ter plekke een diagnose stellen. Endomicroscopie is een samentrekking van twee woorden: endoscopie (inwendig kijken met behulp van een glasvezelkabel) en microscopie (weefsel in de diepte op celstructuren en details onderzoeken).

 

Geen biopt meer nodig

De gouden standaard op dit moment is dat uit elk verdacht plekje in de darm een biopt wordt genomen en dat de patholoog dit onderzoekt. Met de komst van de nieuwe endomicroscoop gaat dit veranderen. Hiermee kunnen de artsen tijdens het onderzoek, met behulp van een contrastvloeistof en tot een diepte van 0,25 tot 0,50 mm, zien of cellen goedaardig of kwaadaardig zijn.

 

Grote winst

Onderzoek met de endomicroscoop is met name van belang voor het vroegtijdig opsporen van kleine afwijkingen (poliepen) en voor patiënten met een chronische darmontsteking. Dat is de grote winst van het apparaat: ter plekke kan al een diagnose worden gesteld. Het heeft dus niet alleen tot gevolg dat men minder biopten neemt, maar ook gerichter -tot op de cel- biopten kan kiezen en voorleggen aan de patholoog. De Endomicroscoop zal worden ingezet bij patiëntengroepen met een hoog risico op het ontwikkelen van darmkanker, zoals mensen met veel poliepen en patiënten met erfelijke darmtumoren. De ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa komen voor bij ongeveer 1 procent van de bevolking en zorgen voor een ernstige beperking in het dagelijks functioneren.

 

De camerapil

Je merkt dat er veel ontwikkeling is op dit gebied. Zo zijn onderzoekers aan de TU Delft bezig met een robotslak, wat zelfstandig door het darmkanaal glijdt. Iets wat al in gebruik is, is de camerapil. De Israëlische geheime dienst ontwikkelde hem voor spionagedoeleinden, maar nu wordt de pil vooral in ziekenhuizen gebruikt. Deze pil is net iets groter dan een antibioticapil (weegt 4 gram en is 11 bij 26 millimeter) en in de pil zit een piepklein cameraatje dat 360 graden in beeld kan brengen (in de nieuwste zitten er zelfs 2). Ook bevat het een lichtbron, 2 batterijtjes en een zendertje.

 

De pil

Hier zie je hoe de camerapil eruit ziet; de gele wordt gebruikt voor dunnedarmonderzoek en de witte is specifiek ontworpen om de binnenvoering van de slokdarm te bekijken. De camerapil is een uitkomst bij dunnedarmonderzoek want om de hele dunne darm te bekijken, was voorheen een kijkoperatie nodig waarbij je helemaal onder narcose ging. Wel kan met endoscopisch onderzoek het onderste stuk (door de anus) of bovenste stuk (door de mond) van de dunne darm worden bekeken. (Bron afbeelding: Given Imaging (producent van de camerapil)

 

2 foto's per seconde

Je krijgt 3 sensoren (plakkertjes) op je borst geplakt die weer zijn verbonden met een datarecorder die aan een riem wordt gedragen, deze datarecorder registreert de hele reis. Als de pil doorgeslikt is beweegt hij dankzij de natuurlijke samentrekkingen (peristaltiek) van de darmen vooruit. De pil maakt 2 foto's per seconde, uiteindelijk 60.000 opnamen (8 uur, zo lang werken de batterijtjes ongeveer). Je voelt niks van het voortbewegen van de camera en hij verlaat het lichaam via de ontlasting.

 

Aanvullend

De camerapil moet je (nog) wel zien als een aanvullend onderzoek. Bij dit onderzoek kunnen bijvoorbeeld geen hapjes worden genomen van het darmweefsel, de beeldkwaliteit van de camerapil is minder dan die van een gastroscoop, de camerapil is erg duur (circa 550 euro per stuk) en voor onderzoek van de maag is de belichting van de pil onvoldoende. De dikke darm kan niet worden onderzocht, omdat de batterijtjes zijn uitgewerkt als de pil daar aankomt. Uit een studie blijkt dat 40 tot 50% van de afwijkingen die deze camerapil "ziet", niet zouden zijn gevonden via de oudere methoden als een coloscopie. Het onderzoek wordt steeds regelmatiger in verschillende ziekenhuizen uitgevoerd.

 



Laatst aangepast op dinsdag 12 november 2013 16:26
 

Poll


Heb je al veel onderzoeken achter de rug voor je maag?

Heb je al veel onderzoeken achter de rug voor je maag?